Trudności z nauką, kryzys emocjonalny, niepokój o rozwój dziecka lub wybór dalszej szkoły — z takimi sprawami rodziny mogą zgłaszać się do poradni psychologiczno-pedagogicznej w Pruszczu Gdańskim. Zapotrzebowanie na jej pomoc wyraźnie rośnie. W roku szkolnym 2025/2026 placówka wydała 3850 opinii po diagnozach psychologicznych, pedagogicznych i logopedycznych, podczas gdy kilkanaście lat wcześniej było ich około tysiąca.

Poradnia przy ul. Wojska Polskiego 2, posiadająca również filię w Kolbudach, jest jedyną taką placówką w powiecie gdańskim. Jej zadania obejmują nie tylko rozpoznawanie trudności, lecz także terapię, pomoc rodzicom i współpracę z nauczycielami. Przygotowywane są też zmiany w budynku, które mają poprawić dostępność i warunki udzielania wsparcia.

Od rozpoznania potrzeb do wskazówek dla szkoły

Diagnoza prowadzona w poradni służy ocenie możliwości psychofizycznych dziecka oraz jego potrzeb edukacyjnych. Specjaliści rozpoznają między innymi specyficzne trudności w uczeniu się i problemy rozwojowe, w tym zaburzenia ze spektrum autyzmu. Ustalenia mają pomóc dobrać odpowiednie wsparcie oraz określić, co mogą zrobić rodzice i szkoła.

Placówka wydaje dokumenty dotyczące wczesnego wspomagania rozwoju, kształcenia specjalnego, zajęć rewalidacyjno-wychowawczych i nauczania indywidualnego. Także w tej części działalności widać wzrost obciążenia: kilka lat temu zespoły orzekające przygotowywały rocznie około 500–600 dokumentów, obecnie jest ich około 1200.

Zespół poradni tworzy 25 osób: psychologowie, pedagodzy, logopedzi i doradca zawodowy. Placówka dysponuje 12 gabinetami do diagnozy oraz dwiema salami terapeutycznymi. Jak wskazuje dyrektorka Kamila Józefiak, zadaniem zespołu jest wspieranie rozwoju dzieci i młodzieży, a także pomaganie dorosłym w rozwiązywaniu trudności wychowawczych i szkolnych.

Więcej zgłoszeń nie oznacza tylko większej liczby problemów

W ostatnich latach liczba zgłoszeń do poradni wzrosła co najmniej dwukrotnie. Dyrektorka wiąże to między innymi z większą uważnością rodziców i nauczycieli. Niepokojące zmiany w rozwoju czy emocjach dziecka częściej skłaniają dziś do szukania profesjonalnej konsultacji.

Zmieniło się również rozumienie niektórych zachowań. To, co dawniej przypisywano lenistwu, niegrzeczności albo niechęci do nauki, może obecnie zostać rozpoznane jako trudność wymagająca odpowiednio dobranej pomocy. Większa liczba diagnoz nie jest więc wyłącznie informacją o częstszym występowaniu problemów.

Jednocześnie codzienność młodych ludzi niesie wiele obciążeń. Nadmiar bodźców i szybko napływające informacje, korzystanie z technologii oraz mediów społecznościowych nakładają się na presję osiągnięć i porównywanie z rówieśnikami. Znaczenie mają również problemy rodzinne, konflikty dorosłych i brak poczucia bezpieczeństwa.

Szczególnie trudna może być sytuacja dziecka uwikłanego w spór rodziców lub konflikt między rodziną a szkołą. Towarzyszące temu lęk, poczucie winy, krzywdy czy dezorientacja mogą pogarszać zarówno wyniki w nauce, jak i relacje z innymi.

Terapia i konsultacje dla dzieci w różnym wieku

Pomoc nie kończy się wraz z wydaniem dokumentu. Dzieci i młodzież mogą korzystać z konsultacji oraz wsparcia psychologicznego w kryzysie psychicznym, przy trudnościach emocjonalnych i niepowodzeniach szkolnych. W ofercie są także indywidualna i grupowa terapia pedagogiczna, terapia logopedyczna, zajęcia wspierające uczniów z problemami matematycznymi oraz „Dobry Start Szkolny”. Dla dzieci od 7 do 12 lat prowadzony jest trening umiejętności społecznych.

Osobną ścieżkę pomocy dla najmłodszych zapewnia rządowy program „Za życiem”. Poradnia pełni funkcję powiatowego ośrodka koordynująco-rehabilitacyjno-opiekuńczego, a z tej formy wsparcia korzysta ponad 100 dzieci rocznie.

Program obejmuje dzieci od urodzenia do siódmego roku życia, przede wszystkim z niepełnosprawnością lub zagrożone jej wystąpieniem. Zajęcia są bezpłatne i dostosowywane do indywidualnych potrzeb. Mogą obejmować wsparcie psychologa, pedagoga i logopedy, a także fizjoterapię oraz terapię integracji sensorycznej. Ważną częścią programu jest współpraca z rodziną.

Wsparcie rodziców i pomoc w wyborze dalszej edukacji

Rodzice otrzymują po diagnozie zalecenia do pracy z dzieckiem w domu. Mogą też korzystać z porad, konsultacji, psychoedukacji oraz pomocy w sytuacjach kryzysowych. Rozwijaniu kompetencji wychowawczych służy „Szkoła dla Rodziców i Wychowawców” — cykl dziesięciu warsztatów o budowaniu relacji opartych na szacunku i zaufaniu. Spotkania organizowane są nie tylko w poradni, ale również w szkołach i przedszkolach.

Dla starszych uczniów dostępne jest doradztwo zawodowe. Z indywidualnych konsultacji, badań zawodowych i warsztatów mogą korzystać uczniowie klas VII i VIII oraz szkół ponadpodstawowych. Spotkania dla rodziców pomagają im wspierać dzieci w decyzjach dotyczących dalszego kształcenia. Zajęcia w tym obszarze są prowadzone także dla nauczycieli.

Współpraca z dorosłymi towarzyszącymi dziecku ma znaczenie również poza pojedynczą konsultacją. Poradnia rozwija kontakty z placówkami oświatowymi i innymi instytucjami, aby działania podejmowane w różnych miejscach lepiej odpowiadały na potrzeby młodych mieszkańców.

Unijne środki na dokładniejszą diagnozę i współpracę instytucji

Rozwojowi placówki służy udział w projekcie „Perspektywa 3P dla województwa pomorskiego”. Przedsięwzięcie wspiera publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne oraz edukację włączającą. Pozyskany grant umożliwia szkolenie kadry, podnoszenie jej kompetencji i uzupełnianie narzędzi wykorzystywanych w diagnozie oraz terapii.

Istotnym kierunkiem pracy jest diagnoza funkcjonalna. Oznacza ona spojrzenie szersze niż samo wskazanie problemu: obejmuje umiejętności i mocne strony dziecka, jego potrzeby, przeszkody napotykane na co dzień oraz funkcjonowanie w naturalnym środowisku. Taki obraz pozwala trafniej dopasować pomoc do konkretnej sytuacji.

Projekt obejmuje szkolenia dla specjalistów, nauczycieli i przedstawicieli ochrony zdrowia. Przygotowywana jest również mapa instytucji pomagających dzieciom z trudnościami rozwojowymi. Poradnia zacieśnia współpracę ze szkołami, przedszkolami, pomocą społeczną, ochroną zdrowia, lekarzami i organizacjami pozarządowymi.

Łączna wartość grantu to 149 484,45 zł, z czego 123 354,57 zł pochodzi z Unii Europejskiej, a 26 129,88 zł z budżetu państwa. Projekt realizowany w programie Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego ma zakończyć się 31 grudnia 2026 r.

W 2027 roku planowane są modernizacja i kolejne działania dla specjalistów

Na 2027 rok przewidziano rozpoczęcie modernizacji siedziby przy ul. Wojska Polskiego 2. Zakres planowanych prac obejmuje likwidację barier architektonicznych i budowę windy dla osób z niepełnosprawnościami. Mają również powstać dodatkowe gabinety, a placówka ma otrzymać nowe oświetlenie, sprzęt informatyczny oraz narzędzia diagnostyczne i terapeutyczne.

Równolegle kontynuowana ma być wymiana wiedzy. Poradnia prowadzi cykliczne spotkania zespołów samokształceniowych dla pedagogów, psychologów, pedagogów specjalnych i logopedów. Uczestnicy wspólnie poszukują sposobów pracy z dziećmi o zróżnicowanych potrzebach edukacyjnych. Organizowane są też konferencje poświęcone kształceniu, rozwojowi i terapii. Na wiosnę 2027 r. zapowiedziano wydarzenie dotyczące funkcjonowania dzieci z afazją rozwojową.

Powiat Gdański i Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego mają wspierać podnoszenie kwalifikacji pracowników oraz współdziałanie poradni ze szkołami, przedszkolami i pozostałymi placówkami oświatowymi.

Dla rodzin oznacza to rozwój pomocy na kilku poziomach: od rozpoznania potrzeb i terapii, przez wskazówki dla domu i szkoły, po współpracę instytucji. Zaplanowane inwestycje mają poprawić dostępność siedziby i warunki pracy, a rozwój kompetencji zespołu — usprawnić odpowiedź na potrzeby dzieci, młodzieży oraz wspierających je dorosłych.

Źródło: facebook.com/powiat.gdanski